Tagarchief: polyfarmacie

8 natuurlijke tips tegen depressie

Er is vastgesteld dat een depressie in de meeste gevallen na enige tijd (weken, maanden, helaas soms ook jaren) vanzelf verdwijnt. Maar wat doe je als je er midden in zit? Toch maar pillen slikken met alle grote risico’s van dien? Of zijn er andere mogelijkheden?

Door C.F. van der Horst

18 juli 2018

Wat is depressie?

Voor we gaan kijken naar deze mogelijkheden, laten eerst eens kijken wat een depressie is. Een depressie wordt gedefineerd als een aanhoudend gevoel van neerslachtigheid. Een dergelijke periode kan bij elk gezond mens voorkomen. Een verlies van een familielid, het verbreken van een relatie, ontslag, ongelukken, ziekten, er zijn talloze aanleidingen die iemand voor langere tijd een inzinking kunnen geven. Is dat iets waarvoor je naar een dokter moet? Absoluut niet. In de meeste gevallen verdwijnen de nare en moedeloze gevoelens vanzelf en komt de rust in je hoofd weer terug.

Boswandeling tegen depressie
Een boswandeling helpt soms goed tegen depressie

Diagnose-inflatie

Psychiaters hebben de criteria voor het label “depressie” als stoornis zo ruim gemaakt (zonder wetenschappelijke gronden!) dat iemand maar twee weken een vijftal symptomen hoeft te hebben om voor het label in aanmerking te komen. Ze baseren dit op de “bijbel” voor de psychiatrie, het Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen oftewel DSM.

Psychiater Allen Francis, voormalig voorzitter van de werkgroep die de vierde editie van het DSM samenstelde, bekritiseert de huidige versie, DSM-5. Hij is van mening dat er tegenwoordig, als gevolg van DSM-5, op basis van vage criteria overgediagnosticeerd wordt.  Zo schrijft hij in zijn boek Terug naar normaal: “Het vereiste van vijf symptomen en twee weken voor een ernstige depressieve stoornis komt voort uit een nogal willekeurige keuze en niet uit een wetenschappelijke noodzaak [nadruk toegevoegd].” Het is nattevingerwerk dus.

Francis noemt het fenomeen “diagnose-inflatie”. Veel mensen krijgen hierdoor onterecht het etiket van depressie. En niet zo maar een eenvoudige depressie, want voor vijf symptomen gedurende twee weken krijg je meteen het zware label van een ernstige depressieve stoornis opgeplakt.

Het feit dat iemand weken of zelfs maanden neerslachtig is of onrustig in zijn of haar hoofd is, geeft hem of haar nog geen ernstige depressieve stoornis of maakt hem of haar nog niet tot een patiënt die medicatie krijgen moet. Bovendien, als je de inzinking zelf oplost, kom je er vaak sterker uit. Zowel blije als nare momenten zijn deel van het leven.

Gelukkig zijn er een aantal natuurlijke stappen die u kunt doen om u  prettiger te voelen. Ze kunnen u helpen uzelf te zijn — op eigen kracht!

Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid en De Verborgen verschrikkingen van de psychiatrie documenteren op uitstekende wijze hoe het met de medische kennis gesteld is.
Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid en De Verborgen verschrikkingen van de psychiatrie documenteren op uitstekende wijze hoe het met de medische kennis gesteld is.

De potentieel ernstige gevaren van  antidepressiva komen aan bod in Dodelijke leugens. Artsen en patienten misleid maar worden bovenal, tezamen met diverse praktische tips voor psychische problematiek, uitvoerig behandeld in het nieuwe boek van C.F. van der Horst, De verborgen verschrikkingen van de psychiatrie. Ouders en leerkrachten misleid.

Natuurlijke aanpak

Een kant en klare oplossing tegen depressie of neerslachtigheid bestaat niet. Pillen of injecties zijn dit zeer zeker niet, omdat deze zware medicatie alleen maar symptomen onderdrukt, niets aan de oorzaak doet en bij langer gebruik zelfs depressie kan verergeren. Wat zijn dan de mogelijkheden om iets aan een depressie of een aanhoudend gevoel van moedeloosheid te doen of beter nog, te voorkomen dat je ze krijgt?

Het is belangrijk te beseffen dat u er wel degelijk iets aan kunt doen. De volgende tips werken in de meeste gevallen, al vergen ze soms geduld. Bovendien zijn ze zonder risico: er bestaan  geen (levens)gevaarlijke werkingen zoals die van antidepressiva. De tips bestrijken een aantal gebieden:

  • Leefstijl
  • Vrijheid
  • Extraversie (aandacht naar buiten, op  de omgeving gericht)
  • Andere omgeving
  • Doelen
  • Onafgemaakte klusjes
  • Voedingssupplementen
  • Aanpakken van medicatie (polyfarmacie).

Leefstijl

De conditie van uw lichaam is een risicofactor voor depressie. Ofschoon de depressie zoals psychiaters haar definiëren, geen lichamelijke oorzaak lijkt te hebben (dat is tenminste nog nooit bewezen), kan er wel een echte lichamelijke en medische aandoening aan ten grondslag liggen. Het zal niet voor het eerst zijn dat een vitamine- of mineralentekort of een sluimerende aandoening wordt ontdekt, waarvan de aanpak de situatie in orde brengt.

Sluit een onderliggende oorzaak uit en doe  een grondig medisch onderzoek bij een orthomoleculair of homeopathisch geschoold arts. Een dergelijke zorgprofessional heeft meer pijlen op zijn boog dan de louter farmaceutisch geschoolde dokter.

Of er in het medisch onderzoek iets gevonden wordt of niet, het is zaak uw lichaam zo gezond mogelijk te houden. De factoren die hieraan bijdragen zijn:

  • Minimaal 6,5 uur natuurlijke slaap per dag (sommigen hebben 10 uur nodig)
  • Goede en biologische voeding met veel groenten, weinig rood vlees, geen bewerkte voedingsmiddelen, geen kunstmatige toevoegingen, weinig niet-natuurlijke (geraffineerde) suiker.
  • Aanvullende vitaminen, mineralen en omega-3 vetzuren (zie ook hieronder)
  • Half uur beweging per dag
  • Geen drugs
  • Geen of zeer matig alcohol.

Deze punten alleen al voorkomen in de meeste gevallen wat psychiaters als depressie aanmerken.

Gezond eten helpt tegen depressie
Gezond eten helpt tegen depressie

Vrijheid

Neerslachtigheid komt vaker voor in een omgeving waar je niet jezelf kunt zijn en waar familieleden of “vrienden” neerbuigende of kleinerende opmerkingen maken. Inspecteer uw omgeving en kijk eens eerlijk of iemand u beter of slechter doet voelen.  Hebt u de vrijheid om u zelf te zijn? Of zorgt die persoon ervoor dat uw wereld kleiner wordt doordat hij of zij de buitenwereld als gevaarlijk afspiegelt? Of dat u uw aandacht heel erg op u zelf krijgt (“introvert wordt”) in plaats dat u op de buitenwereld gericht bent en erop uit durft te gaan (extravert wordt)? Zegt iemand dat u er moe uitziet en overwerkt bent? Dergelijke opmerkingen remmen u alleen maar af. Om dokter Hans Moolenburgh Sr. aan te halen: “U kunt veel meer dan u denkt.”  Mensen zijn eerder onderwerkt dan overwerkt, mits men een balans met zijn andere activiteiten handhaaft (zie hieronder).

Het is een empirisch gegeven dat als je hardwerkende zakenmensen aanspoort om het rustiger aan te doen, ze juist dan ziek worden. Een dergelijke uitkomst rolde ook uit een Britse studie naar de mentale en lichamelijke gezondheid van mensen nadat ze met pensioen zijn gegaan. De onderzoekers concludeerden: “Werkgelegenheid voor ouderen lijkt gezondheidsvoordelen op lange termijn op te leveren.”

pensionering en depressie
De inactiviteit door pensionering kan tot verminderde gezondheid en depressie leiden

Kijk of de mensen in uw omgeving aan uw leven bijdragen of er afbreuk aan doen. Is dat laatste het geval, dan zult u daar iets aan moeten doen. Is de situatie met iemand niet op te lossen, zou het raadzaam zijn niet meer met hem of haar om te gaan. Dat is bijzonder lastig in familiesituaties, maar als u er depressief door wordt, is er weinig keuze.

Balans

U hebt in het leven meerdere rollen: als individu, huwelijkspartner of ouder, werknemer of -gever, verenigingslid, enz.  Vrijheid om uzelf te zijn geldt ook voor elk van de rollen die u in deze categorieën hebt. Wel dient er een harmonie te bestaan, waarbij elk van de deelgebieden waarop u actief bent, met elkaar in balans is. Op het moment dat u een van deze deelgebieden tekort doet, beperkt u zelf de vrijheid van u als …(dat gebied). Dat doet u dan uzelf aan. Soms kan het niet anders en moet je concessies doen. Als dit van tijdelijke aard is, is het geen ramp. Over de hele linie echter dient de harmonie bewaard te blijven, anders wreekt het zich, zoals je kunt zien bij mensen die zichzelf voor anderen wegcijferen of, in de omgekeerde situatie, bij mensen die alleen maar aan zichzelf denken.

Alleen u kunt bepalen wat goed werkt om deze balans te handhaven. Een echtgeno(o)t(e) of familielid kan dat anders zien. Handhaaf daarom uw eigen gezichtspunt. Dat kan heel goed anders zijn dan dat van uw omgeving. Een groot filosoof zei ooit eens: “Wat goed voor de eendenjager is, is niet goed voor de eend.”

Eendenjager
Wat goed voor de eendenjager is, is niet goed voor de eend

Extraversie

Een belangrijk element bij de aanpak van depressie is extraversie. Met extraversie wordt het omgekeerde van piekeren bedoelt. Bij piekeren kijk je enkel naar binnen en daar word je niet vrolijker van. Extraversie is de activiteit van het naar buiten richten van de aandacht. Dat is simpel te doen door goed om u heen te kijken. Voelt u zich terneergeslagen, gaat u dan naar buiten en maakt u een wandeling tot u zich beter voelt, bij voorkeur in een prettige omgeving zoals een bos. Kijk daarbij goed naar de bomen, de dieren en vogels. Luister naar de geluiden en ruik de geuren. Dit helpt om uw aandacht naar buiten te richten. Probeert u nieuwe dingen te zien die u niet eerder opgemerkt hebt. Het is een uitstekende remedie tegen piekeren en neerslachtigheid.

Sport is ook een prima wijze om de aandacht naar buiten te richten. Doet men reeds sport en voelt men zich desondanks down, verander dan van omgeving en activiteit.

Een zeer oude therapie is om stevige wandeling te maken. En niet zomaar een: u wandelt tot u niet meer kunt. Op het moment dat u echt niet meer verder kunt, keer dan om en, ondanks het protest van uw lichaam, wandel terug. Het klinkt meedogenloos, maar u zult verbaasd staan wat er gebeurt indien u dit eerlijk doet. Zorg wel dat u de tijd hebt om dit te doen, bijvoorbeeld in het weekeinde, en dat u goed eet en drinkt. Kent u iemand die neerslachtig is en u wilt hem of haar helpen, dan is het beter om samen te lopen. U kunt dan ook een oogje op de inwendige mens houden.

Wandelen is een oude therapie
Wandelen is een oude therapie

Andere omgeving

Het veranderen van omgeving kan wonderen verrichten. Indien mogelijk ga bij familie of vrienden in een andere stad of een ander land logeren. Schrijf u in voor een vakantie met een activiteitenprogramma (abseilen, kayakken, raften, zeilen, klimmen, enz.) in een totaal andere streek of land. Voor ouderen bestaan er wandel- of fietsvakanties.

Doelen

Het zetten en naleven van doelen geeft een toekomst en zal bijdragen aan een betere gemoedstoestand. Vind werk en hobbies met een doel. Sowieso is het hebben van werk (en het daardoor bijdragen aan de gemeenschap) belangrijk om uit inzinkingen te komen en te blijven. Kijk maar eens om u heen: mensen die voor hun voortbestaan te veel afhankelijk zijn van anderen, verkeren vaak lichamelijk en geestelijk in een slechtere staat. Geven en nemen moeten in balans zijn. Uw werk dient een doel hebben dat u leuk vindt zodat u uw taak met passie kunt uitvoeren.

Onafgemaakte klusjes

Er zijn mensen die allerlei zaken of klusjes omhanden hebben, daarbij in verwarring raken en ze niet tot een einde brengen. Indien dit op van toepassing is, maak een lijst van alle zaken waaraan u begonnen bent en maak ze een voor een af. Begin geen nieuwe activiteiten voor u alle oude voltooid hebt.

Voedingssupplementen

Als aanvulling op uw levensstijl kunnen voedingssupplementen behulpzaam zijn bij depressie. De links in de onderstaande lijst verwijzen naar de (Engelse) wetenschappelijke onderbouwing. Een aantal interessante zijn:

Pas op voor medicatie (polyfarmacie)

Medicatie geeft een verstoring van de natuurlijke enzymsystemen. Bij chronisch gebruik kan ze tot depressie leiden. Polyfarmacie, het nemen van meer dan een medicijn tegelijkertijd, versterkt dit effect nog. Polyfarmacie wordt vaak gezien bij ouderen die dan boven op alle medicatie NOG een pil krijgen tegen de depressie, terwijl juist de medicatie de waarschijnlijke oorzaak ervan was.


U kunt helpen!

Vindt u dit bericht interessant? Wilt u meer van dit soort informatie? Steun ons door uw donatie!

ValutaBedrag






Meer weten?

Waarom worden gewone gevoelens of situaties het leven gemedicaliseerd? Welke rol speelt de overheid en adviescommissies daarin? Wat is de waarde van psychiatrie? Wat moet u geloven?

Krijg de feiten. Koop en lees het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleidKlik nu op de groene knop hieronder.

Direct bestellen

 

Wilt u allereerst een kennismaking? Vraag nu gratis het eerste hoofdstuk aan!


Copyright © 2018 C.F. van der Horst, Per Veritatem Vis. 
Alle Rechten voorbehouden.

Medicatie en overlijdensrisico

In een artikel over de nieuw verschenen Bosatlas van de Veiligheid kopt Trouw over overlijdensrisico’s: “De keukentrap is pas echt gevaarlijk.”  Het dagblad toont een grafische voorstelling van de kans op overlijden door verschillende oorzaken (zie hieronder).

Overlijdenskans gebaseerd op de Bosatlas van de Veiligheid (bron: Trouw)
Overlijdenskans gebaseerd op de Bosatlas van de Veiligheid (bron: Trouw)

De krant stelt dat er een groot verschil is tussen de aandacht die de verschillende doodsoorzaken hebben. “Er zijn manieren om te overlijden die nou eenmaal een grotere maatschappelijke impact hebben dan andere. Doden als gevolg van een groot ongeluk (kans: 1 op de 17 miljoen) halen sneller de krantenkolommen dan de doden die vallen door fijnstof (1 op de 5900).”

Het vreemde is dat de de Bosatlas de grootste doodsoorzaak na ziekte  buiten de cijfers heeft gehouden: medicijnen en medische fouten. Volgens de Deense hoogleraar Peter Gøtzsche veroorzaakt iedere huisarts zeker een sterfgeval per jaar als gevolg van de “bij”werkingen van medicijngebruik.

Door C.F. van der Horst

Overlijdensrisico

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is het aantal door artsen veroorzaakte sterfgevallen in Nederland niet zo heel groot: sinds 2010 gemiddeld zo’n 33 per jaar. Die cijfers kloppen echter niet. Een Europese studie die in 2014 in het Britse artsenblad The Lancet gepubliceerd werd, liet zien dat in 2009-2010 in Nederland 1,5% van de operaties binnen 30 dagen een dodelijke afloop had  (466 sterfgevallen). In 2013 bracht RTL het nieuws naar buiten dat het over een lijst van 1000 medische missers beschikte. 300 ervan waren overlijdensgevallen. Er lijken dus nogal wat zaken de doofpot in te gaan. Er is bovendien nog meer onduidelijkheid, omdat de cijfers over overlijden door een verkeerde medicatie, verkeerde combinatie van middelen of verkeerde dosering niet bekend zijn (gemaakt).

In vergelijkbare westerse landen zoals Canada en de VS zijn meer cijfers bekend over overlijdensrisico’s. Daardoor kun je een beeld vormen hoe de situatie hier waarschijnlijk ook is. Hoewel er verschillen qua structuur van de gezondheidszorg zijn, zijn de behandelmethoden en medicatie grotendeels soortgelijk.

Interessante cijfers over het doodsoorzaken in Canada werden in 2004 gepresenteerd door de Ron Law, voormalig directeur van de National Nutritional Foods Association. Hij vergeleek verschillende overlijdensrisico’s met de kans om tijdens een vliegtuigvlucht te verongelukken. Het overlijdensrisico door medische fouten in ziekenhuizen en van “bij”werkingen door medicatie was samen met dat van roken en hart- en vaatziekten het grootst — en (vele) duizenden malen groter dan de kans om te verongelukken met een Boeing 747.

Hij deed hetzelfde tien jaar later zowel voor het Verenigd Koninkrijk als de gehele Europese gemeenschap en kwam uit op soortgelijke cijfers.

Veel meer doden door medische fouten dan aangenomen

Professor Martin Makary van de gerenommeerde John Hopkins Universiteit in Baltimore in de VS schreef dat, gebaseerd op de bekende cijfers, medische fouten niet alleen bijna 10% van de sterfgevallen in de VS uitmaken en daarmee als doodsoorzaak op de derde plek staan, maar  ook dat deze getallen “die we hebben afgeleid uit de literatuur, een onderschatting zijn omdat de uitgevoerde onderzoeken geen poliklinische sterfgevallen of sterfgevallen thuis ten gevolge van een medische fout omvatten [nadruk toegevoegd].”

Met andere woorden, de cijfers zijn onvolledig en het aantal medische fouten als doodsoorzaak moet daardoor aanzienlijk groter zijn, dan men tot op heden aanneemt. De situatie in Nederland zal niet veel anders zijn.

Het grote overlijdensrisico dat bestaat als gevolg van van medicatie en medische fouten, maakt het ontbreken van enige cijfers hierover in de Bosatlas van de Veiligheid een groot manco.

Medische fouten gedefinieerd

Professor Makary zag bovendien nog een aantal zaken over het hoofd, waardoor de werkelijke cijfers nog slechter zijn. Hij definieerde overlijden als gevolg van medische fouten als overlijden door:

  1. Een fout in beoordeling, vaardigheid of coördinatie van de zorg (Zoals de fouten die tijdens ingrepen worden gemaakt. Het tv-programma Zembla documenteerde enkele van deze calamiteiten in het UMC in Utrecht)
  2. Een diagnostische fout
  3. Een systeemdefect [van apparatuur] dat de dood tot gevolg heeft of een mislukking om een patiënt te redden van de dood
  4. Een vermijdbare bijwerking.
Professor Martin Makary
Professor Martin Makary

In deze opsomming vergat hij een aantal cruciale aspecten te vermelden:

  • Elke medicatie heeft “bij”werkingen. Het zijn de ongewenste werkingen van een middel. Als je op willekeurig welke bijsluiter kijkt, zie je dat deze de gewenste werkingen in aantal vele malen overtreffen.  Zodra je medicatie geeft heb je onvermijdelijk “bij”werkingen want deze zijn deel van de werkingen van een middel. Je kunt hooguit proberen om de meest schadelijke vermijden.
  • Veel mensen krijgen chronische medicatie. Er bestaan geen studies die de veiligheid en effectiviteit van langdurig medicijngebruik aantonen. Chronisch medicijngebruik is een risico omdat medicijnen enzymsystemen verstoren en daardoor op zichzelf klachten kunnen veroorzaken.
  • Polyfarmacie, het voorschrijven van twee of meer medicijnen tegelijkertijd, komt veelvuldig voor. Niemand weet hoe de chemicaliën in het lichaam elkaar tegenwerken of juist versterken. Er bestaan geen wetenschappelijke studies die hierover uitsluitsel geven.

Chronische medicatie en polyfarmacie zijn onwetenschappelijk en een Russisch roulette. Hierdoor zijn ze naar alle waarschijnlijkheid belangrijke maar geheel onderschatte factoren in het overlijdensrisico door medische fouten.

Er speelt hier nog een ander gevaar. Medicatie vergroot niet enkel het overlijdensrisico, maar, zoals hierboven uiteengezet, heeft ook naast de gewenste altijd ongewenste werkingen. Daarom is chronische medicatie in veruit de meeste gevallen onverantwoord. Toch krijgen met name onze ouderen enorme hoeveelheden medicatie voorgeschreven  die ze jarenlang gebruiken moeten. Zowel de duur als de combinatie van verschillende middelen zijn zeer bedenkelijk.

Uit observatie blijkt dat een dergelijke  chemische cocktail hen — naast andere “bij”werkingen — depressief kan maken. Vreselijk voor henzelf en hun omstanders, maar op zich weer aanleiding om nog een medicijn voor te schrijven. Het einde is zoek.

Het aantal ouderen dat 10 of meer medicijnen krijgen is onthutsend. Uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat “30-45 procent van de 65-plussers, in totaal tussen 750.000 en één miljoen mensen, dagelijks vijf of meer verschillende geneesmiddelen gebruiken. Voor bijna 20 procent van de 75-plussers (circa 200.000 mensen) loopt dit aantal op tot meer dan negen.” Ter illustratie ziet u hieronder een voorbeeld van het medicijngebruik bij een willekeurige 80-jarige man. Dagelijks moet hij maar liefst 16 medicijnen nemen!

Medicatielijst van een 80-jarige man
Een voorbeeld van polyfarmacie: De medicatielijst van een 80-jarige man (op een A4!). Maar liefst 16 verschillende soorten moet hij elke dag innemen!

Zijn medicijnen echt nodig?

De vraag is of deze medicijnen echt allemaal nodig zijn. Van de ongeveer 2000  medicijnen die er op de markt zijn, wist een apotheker er desgevraagd slechts een te noemen die echt geneest: antibiotica. De rest zijn symptoombestrijders of uitstelmiddelen. Omdat de arts in zijn opleiding weinig gereedschappen krijgt hoe hij oorzaken moet behandelen, is hij gedwongen in te zetten wat hij wel heeft geleerd. In veel gevallen komt dat neer op het voorschrijven van deze symptoom- en uitstelmiddelen.

Daarbij wordt er ook medicatie voorgeschreven omdat iemand statistisch in een risicogroep zit. Met andere woorden, iemand is nog geen patiënt, maar er bestaat een kans op een klacht en daarom schrijft de arts voor de zekerheid iets voor, zoals bloedverdunnende, bloeddrukverlagende en cholesterolverlagende medicijnen. Het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid legt uit hoe dit voorschrijfgedrag wordt beïnvloed door statische modellen, het zogenaamde Number Needed to Treat (NNT). Het NNT wordt gedefinieerd als dat aantal mensen dat gedurende een bepaalde termijn behandeld moet worden om te voorkomen dat een ervan een ziekte krijgt dan wel te zorgen dat hij geneest. Zo kan het gebeuren dat een medicijn aan 100 mensen verstrekt moet worden zodat een van hen er baat van heeft. Hierdoor nemen de meeste mensen onnodig medicatie.

Medische opleiding schiet tekort

Uit het onthutsend grote overlijdensrisico als gevolg van medische fouten en medicatie moge het duidelijk zijn dat het medisch onderwijs schromelijk tekort schiet.

Onze dokters zijn welwillende en hulpvaardige mensen. Hun opleiding heeft ze echter gericht op ziekte en farmacie. Ze zouden juist moeten leren over gezondheid en hoe deze op een natuurlijke wijze te behouden is. Voeding zou een groot deel van de artsenopleiding moeten uitmaken, misschien zelfs wel het leeuwendeel.

“Laat uw voeding uw medicijn zijn en uw medicijn uw voeding,” zei de Griekse arts Hippocrates ooit. Het opvolgen van dit advies zou het overlijdensrisico als gevolg van een medische behandeling vele malen verkleinen. En zouden onze artsen ook niet veel meer voldoening vinden in de kunst om mensen gezond te houden?


U kunt helpen!

Vindt u dit bericht interessant? Wilt u meer van dit soort informatie? Steun ons door uw donatie!

ValutaBedrag






Meer weten?

Waarom leren onze artsen niets over voeding in hun opleiding?  En waarom doet onze regering daar niets aan? Hoe zit het met de voedingsrichtlijnen — door wie worden deze vastgesteld en hoe betrouwbaar zijn ze?

Krijg de feiten. Koop en lees het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleidKlik nu op de groene knop hieronder.

Direct bestellen

Wilt u allereerst een kennismaking? Vraag nu gratis het eerste hoofdstuk aan!

 

Copyright © 2017 C.F. van der Horst, Per Veritatem Vis. Alle Rechten voorbehouden.