Kanker en vijfjaarsoverleving

De effectiviteit van kankerbehandelingen wordt gemeten aan de vijfjaarsoverleving. Het gaat hier om de patiënten die vijf jaar na de diagnosedatum nog leven. Het is op zijn plaats uiteen te zetten waarom men bij kanker van vijfjaarsoverleving spreekt, wat dit met de resultaten van de reguliere kankerbehandeling te maken heeft en wanneer men een alternatieve kankertherapie zou kunnen overwegen.

Vijfjaarsoverleving: een delicaat onderwerp

Door C.F. van der Horst

Email

Kanker is niet alleen verschrikkelijk voor de patiënt en de familie, de ziekte geeft ook de behandelaar een probleem. Het is een gevoelig onderwerp, waarbij de kans van slagen van de gangbare kankerbehandelingen nauwelijks besproken wordt. Dat is begrijpelijk, want men wil iemand geen slecht nieuws geven. Toch is het wel zo eerlijk dat de patiënt weet waar hij aan toe is. Er zijn echter zaken die een oncoloog niet vertelt.  Dit artikel belicht daarom een paar aspecten van de vijfjaarsoverleving die, hoe delicaat ook, bekend moeten zijn zodat men mogelijk effectievere alternatieven overwegen kan.

Wat is vijfjaarsoverleving?

Vijfjaarsoverleving is een statistisch model dat in 1950 door Joseph Berkson and Robert Gage van de Mayo Clinic in de VS ontwikkeld werd. Het stelt dat de overleving op elk moment gelijk is aan hen die genezen zijn, vermeerderd met degenen die niet genezen maar die nog niet zijn overleden zijn en patiënten bij wie de ziekte in remissie (inactiviteit van een ongeneesbare ziekte) is. Eenvoudiger gezegd is  de vijfjaarsoverleving het percentage patiënten dat vijf jaar na het stellen van de diagnose nog in leven is. Als na behandeling de kanker terugkomt, gebeurt het meestal binnen die termijn. Vandaar dat men stelt dat als iemand geen recidief krijgt binnen vijf jaar, hij/zij statistisch als genezen kan worden beschouwd.

Weinig effectief bij gevorderde kanker

De medicus heeft weinig behandelmethoden en degene die hij heeft zijn bij gevorderde kankerstadia niet effectief. Daarom bestaat er een grote mate van terughoudendheid ten aanzien van het slagen van een kankertherapie volgens het standaard behandelprotocol. Alleen als een kanker in een vroeg stadium (1 of 2) verkeert waarbij er geen uitzaaiingen zijn, kan men enige resultaten van medische ingrepen verwachten. Bij stadium 3 (uitzaaiingen naar lymfeklieren) en vooral stadium 4 (metastasen naar andere organen/locaties) wordt zeer weinig resultaat geboekt.

Gokwerk

Eigenlijk demonstreert de term vijfjaarsoverleving dat kankerbehandeling met de huidige therapievormen gokwerk is.  De medische onzekerheid en eigenlijk onwetendheid is bijzonder groot als het om kanker gaat. Zelfs als men (de symptomen van) een stadium 1 of 2 kanker succesvol behandeld heeft, is het nog geen garantie is dat de kanker genezen is. Ten eerste kan men een tumor operatief verwijderen of wegbranden, maar daarmee verwijdert men niet de oorzaak waarom men kanker kreeg. Ten tweede houdt geneeskunde, zoals het woord eigenlijk al zegt, zich weinig of helemaal niet bezig met preventie. De onzekerheid over het (blijvende) succes van de therapie is eens te meer een reden waarom een arts geen prestatieverplichting heeft.

Wanhopig

Slechts de laatste jaren begint men een idee te krijgen wat van kanker is en hoe het ontstaat (kankerstamcellen), maar tot een effectieve en definitieve therapie binnen de reguliere geneeskunde heeft het vooralsnog niet geleid. De oncoloog  is wanhopig in de behandeling van de ziekte. Al hebben ze een modern jasje, de gebruikte interventies doen middeleeuws aan: snijden, branden en gif.

Dokter Robert J. Mayer over kanker: "Genezing is een woord dat ik niet vaak gebruik."
Oncoloog Robert J. Mayer van het Dana-Farber Institute over kanker: “Genezing is een woord dat ik niet vaak gebruik.”

Geen harde wetenschap

Bij kankertherapie gebruikt men geen harde wetenschap zoals men die bij mechanica gebruikt.  Zo kan de ingenieur berekenen hoe sterk hij een brug bouwen moet om gedurende een zeker aantal jaren een bepaalde belasting te dragen en pieken daarin  op te vangen. In dat geval kan men wetenschap gebruiken om een stellig en gewenst resultaat te verkrijgen. In de geneeskunde zijn er maar weinig behandelingen die wetenschappelijk bewezen zijn.  Dát is de echte reden waarom men spreekt van vijfjaarsoverleving en niet van genezing. “Genezing is een woord dat ik niet vaak gebruik; het belooft iets dat al of niet mogelijk is,” aldus Robert J. Mayer, oncoloog en senior cancer researcher aan het vermaarde Dana-Farber Institute in Boston en arts in het Dana-Farber/Brigham and Women’s Cancer Center.

Overlijden door ziekte of therapie?

Kanker is inmiddels doodsoorzaak nummer een op de wereld ondanks het feit dat er sinds 1971 talloze biljoenen dollars en andere munteenheden in onderzoek zijn opgegaan. Na 44 jaar van verslechterende statistieken, kan men gerust stellen dat de richting van onderzoek en behandeling niet de juiste is.

Alternatieve behandelingen krijgen vaak geen kans omdat deze niet wetenschappelijk onderbouwd zouden zijn. De vraag is of de huidige kankertherapieën dan zoveel wetenschappelijker zijn, omdat je de toepassing van wetenschap meet aan het resultaat. Hoe dan ook, al of niet wetenschappelijk, het gaat erom dat de behandeling werkt. Welke waarde heeft een nieuw goedgekeurde chemokuur waarvan het wetenschappelijke onderzoek bewijst dat de levensduur met twee of drie maanden wordt verlengd?

Daarnaast speelt er nog een ander aspect dat zelden wordt belicht. Het lichaam lijdt zichtbaar als direct gevolg van chemotherapie, vooral als er geëxperimenteerd wordt met de een na de andere kuur. Patiënten mergelen compleet uit. In het geval van een fatale afloop is vaak niet duidelijk of men nu overlijdt door de kanker of door de chemotherapie.

Resultaat chemotherapie gemeten in vijfjaarsoverleving
Resultaat chemotherapie gemeten in vijfjaarsoverleving

Resultaat telt

Vijfjaarsoverleving zal de patiënt of de familie een biet zijn. Immers, je wilt genezing, waardoor dan ook. Een dokter heeft zich echter te houden aan richtlijnen. Zogenaamde “alternatieve” behandelingen zitten daar niet bij. Bovenop dat richtlijnen-keurslijf komt de eenzijdige kennis die hij heeft verkregen gedurende zijn opleiding en nascholing (beide gestuurd door de farmaceutische industrie). Omdat hij weinig of niets weet van alternatieve behandelingen en ze ook geen deel uitmaken van het geautoriseerde behandelprotocol, zal de arts deze afraden, al zal hij u vrij laten indien u er zelf voor kiest.

Moeilijke keuze

Omdat de keuze voor welke behandeling dan ook erg moeilijk is (er zijn immers voor zowel reguliere als voor alternatieve geen garanties), maakt de weinig stimulerende houding van de dokter het niet makkelijker. Niet dat hem veel te verwijten valt, want hij handelt binnen wat hij weet. Hooguit is laakbaar dat hij niet onderzocht heeft welke alternatieven er zijn en welke resultaten ermee te behalen zijn. En in een kwalijker geval, dat hij het resultaat van zijn therapievormen mooier afschildert dan ze zijn. Er zou hem/haar alles aan gelegen moeten zijn om een effectieve geneeswijze te vinden van welke aard dan ook, zodat de term vijfjaarsoverleving de prullenbak in kan.

Wat zijn de alternatieven?

Het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid geeft o.a. een beknopt overzicht van de verschillende alternatieve therapieën die men wellicht onderzoeken wil. Sommige zijn niet zo effectief als hoofdtherapie, andere zijn daarentegen veelbelovend.  Hoe dan ook, geen lichaam is hetzelfde en men moet de mogelijkheid hebben te onderzoeken wat bij hem of haar past. Het is uiteindelijk uw leven.


Hoe kan het dat de farmaceutische industrie de artsenopleiding en nascholing bepalen kan? Wat zijn de resultaten en gevolgen van chemotherapie? Welke goede alternatieve behandelingen zijn er?

Krijg de feiten. Koop en lees het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid. Klik nu op de groene knop hieronder.

Direct bestellen

 

 

 

Wilt u allereerst een kennismaking? Vraag nu gratis het eerste hoofdstuk aan!


Copyright © 2015 C.F. van der Horst, Per Veritatem Vis. Alle Rechten voorbehouden.

Email

ARTSEN EN PATIËNTEN MISLEID