Suiker & hartklachten

Er is een duidelijk verband tussen suikergebruik en hart- en vaatklachten. Toch is het bij maar weinigen bekend. Dit artikel beschrijft hoe de suikerindustrie de aandacht van suiker naar cholesterol als oorzaak van hart- en vaatziekten heeft verlegd. Het laat zien dat de industrie wetenschappers misbruikt om wetgevers en het publiek te misleiden.

Email

De wrange smaak van suiker

Door C.F. van der Horst

Suiker veroorzaakt soms een wrange smaak. Half september 2016 brachten onderzoekers van de Universiteit van Californië aan het licht wat sommigen onder ons al bevroedden: de suikerindustrie heeft in grote mate bepaald hoe wetenschappers en de media over suiker schrijven. Ze heeft daardoor beleidsbepalers gemanipuleerd. Uit interne documenten van de Sugar Research Foundation (SRF, thans The Sugar Association) blijkt dat de handelsvereniging in het geheim onderzoekers van de Harvard universiteit heeft gesponsord om aan te tonen dat ontdekkingen dat suiker (sacharose) hart- en vaatziekten veroorzaakt, onjuist waren.

The Sugar Research Foundation & The Sugar Association
The Sugar Research Foundation & The Sugar Association

Achtergrond

Aan het eind van de vijftiger jaren waren er twee kampen met betrekking tot hart- en vaatziekten. Ancel Keys, de vader van de zeer omstreden cholesterol theorie, lanceerde het idee dat de klachten aan vetconsumptie en cholesterol waren gerelateerd. Kort daarop echter identificeerde John Yudkin, een Britse fysioloog en voedingsdeskundige, toegevoegde suikers als de primaire veroorzaker van hart- en vaatziekten. Hij schreef in 1957 in het Britse artsenblad The Lancet dat het te simpel was om deze klachten aan enkel vetconsumptie toe te schrijven: “Het wordt duidelijk dat een aantal epidemiologische gegevens niet door deze eenvoudige hypothesen wordt verklaard.” Yudkin illustreerde dat vetconsumptie als oorzaak twijfelachtig was en suggereerde dat andere factoren, zoals suiker, een rol zouden kunnen spelen.

Tegenwoordig kennen maar weinig mensen de relatie tussen toegevoegde suikers en hart- en vaatziekten, terwijl vet en cholesterol als oorzaak wel bekend zijn. Hier volgt waarom.

Ancel Keys versus John Yudkin: cholesterol of suiker als oorzaak voor hartklachten?
Ancel Keys versus John Yudkin: cholesterol of suiker als oorzaak voor hartklachten?

Bedreiging

Yudkin’s publicaties vormden een bedreiging voor de suikerindustrie, vooral toen in 1962 een medisch congres concludeerde dat in diëten met een laag vetgehalte het soort koolhydraat (suiker) een invloed op het cholesterolgehalte in het serum had. De Brit stelde in 1964 dat de consumptie van vet slechts een bijkomstige index van die van suiker is. Ofschoon de etiologie (oorzaak) van een hartinfarct vrijwel zeker een multifactoriële is, speelt suiker in het dieet waarschijnlijk de belangrijkste rol, aldus Yudkin. Toen er in 1965 twee studies (Ostrander en Epstein)  stelden dat de bloedsuikerspiegel een betere voorspellende factor van arteriosclerose (slagaderverkalking) bleek, was de maat voor de SRF vol.

Sturing van wetenschappelijk debat

Om de belangen van de suikerindustrie te beschermen, besloot de SRF om het wetenschappelijke debat te sturen. In het geheim sponsorde de handelsvereniging een aantal onderzoekers van de Harvard universiteit. Het team kreeg een duidelijke boodschap mee: Yudkin moest geneutraliseerd worden. Er moest een systematische review van de wetenschappelijke literatuur komen die weerlegde dat suiker de oorzaak was van klachten die voorheen aan vet werden toegeschreven. Met een dergelijke aansturing was de uitkomst niet verrassend. De inwerking van serumlipiden (vetten in het bloed, met name cholesterol) zou de enige wijze zijn waarop het dieet vaatziekten kan veroorzaken, zo concludeerden de onderzoekers. Uit correspondentie blijkt dat de voorzitter van de SRF al voor publicatie de uitkomst van de overzichtsstudie had gelezen. Hij prees de onderzoekers met de melding dat het resultaat van hun werk “geheel naar verwachting” was. Hoewel andere sponsoring van de onderzoekers wel in de publicatie werd vermeld, bleef de SRF buiten beeld.

Zeer invloedrijk

Omgerekend naar de huidige koers, betaalde de SRF de wetenschappers bijna $ 50.000. Een goede investering, omdat een dergelijke overzichtsstudie heel serieus genomen wordt. Tandarts Cristin Kearns van het Institute for Health Policy Studies van de Universiteit van Californië zei desgevraagd: “Systematische reviews zijn zeer invloedrijk in beleidsvorming.”

Cariës

Uit een ander onderzoek blijkt dat de SRF een dikke vinger in de pap had bij het National Caries Program (NCP) in de VS. Op diverse fronten probeerde men om bij onderzoek naar cariës de aandacht van suiker weg te houden:

  • financiering van onderzoek naar enzymen om tandplak aan te pakken.
  • een vaccin tegen tandbederf met twijfelachtig potentieel.
  • lobbyen bij het National Institute of Dental Research (NIDR) dat het NCP bepaalde.
  • advies aan een NIDR panel van deskundigen.
  • een kant en klaar rapport voor de NIDR.

Dat rapport bleek een schot in de roos, want het diende als basis voor de eerste voorstellen voor het NCP. Maar liefst 78% ervan was in de onderzoeksvoorstellen terug te vinden. Zo werd voorkomen dat onderzoek dat vervelende consequenties voor de suikerindustrie kon hebben, geen prioriteit kreeg.

Verkeerd geïnformeerd

Deze wijze van opereren heeft ervoor zorg gedragen dat zowel wetenschappers (en adviesorganen die vaak hieruit bestaan), beleidsbepalers en de publieke opinie decennia lang verkeerd geïnformeerd zijn. Professor Stanton Glantz, een van de auteurs van de studie die licht op de manipulatie scheen, zei: “Ze waren in staat om de discussie over suiker decennialang te laten ontsporen.” Dientengevolge werden de bevindingen van Yudkin terzijde geschoven en die van Keys werden als waarheid geaccepteerd, terwijl nu blijkt dat Keys in zijn “Zeven Landen Studie” waarin hij zijn cholesterol theorie “bewijst” de gegevens van 15 andere landen waarover hij beschikte, wegliet omdat ze niet in zijn theorie pasten.

Professor Stanton Glantz
Professor Stanton Glantz

Belangenverstrengeling

Het is duidelijk dat de industrie probeert wetgevers en de publieke opinie te beïnvloeden. Gesponsorde studies hebben vaak voorspelbare resultaten. Belangenverstrengeling is echter niet altijd duidelijk en geldelijk gewin is slechts één vorm ervan. Het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid beschrijft vijf vormen van belangenverstrengeling. Bovendien worden soms spook- en gastauteurs ingezet, om nog maar te zwijgen over statistische manipulaties en “cherry-picking” (de beste resultaten uit meerdere studies tezamen brengen en presenteren als één studie).

De bovenstaande affaire laat zien dat men de onafhankelijkheid van de onderzoekers moet vaststellen voor men een wetenschappelijke studies enige waarde kan toekennen. Industriële sponsoring van wetenschappelijke studies zou verboden moeten worden, zodat de universiteit als onafhankelijk instelling het kwaliteitsinstituut van weleer wordt.

Niet alleen van suiker zal dat een wrange smaak voorkomen.


Welke rol spelen adviescommissies van de overheid in adviezen over suiker? Zijn suikervervangers zoals aspartaam beter? Wat is het ware verhaal van cholesterol en hart- en vaatziekten?

Krijg de feiten. Koop en lees het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid. Klik nu op de groene knop hieronder.

Direct bestellen

 

 

 

Wilt u allereerst een kennismaking? Vraag nu gratis het eerste hoofdstuk aan!

Email


Copyright © 2016 C.F. van der Horst, Per Veritatem Vis. 
Alle Rechten voorbehouden.

ARTSEN EN PATIËNTEN MISLEID