Griepprik: zin of onzin?

Veel Nederlanders krijgen in oktober van de huisarts een oproep  voor een griepprik. De brief gaat dan vergezeld van een foldertje van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), dat onder meer verkondigt: “De griepprik verkleint de kans op griep” en “Het is belangrijk dat u elk jaar de griepprik haalt.”

Herfst: tijd voor een griepprik?

Door C.F. van der Horst

Email

Volgens de website van het RIVM zou het nut zijn dat “als u de griepprik krijgt, dan reageert uw lichaam door afweerstoffen te maken tegen het griepvirus. Daardoor wordt de kans op griep kleiner. En als u ondanks de griepprik toch griep krijgt, dan verloopt de ziekte waarschijnlijk minder ernstig.” Voor kinderen, volwassenen met een medische indicatie  en voor mensen van 60 jaar en ouder is het vaccin gratis.

Heeft de griepprik zin?
Heeft de griepprik zin? (bron: RIVM)

Niet iedereen is echter enthousiast over de griepprik en er zijn twijfels of het halen ervan wel zo verstandig is.

Wat is de zin of de onzin van de griepprik?

Discutabel

De stellige beweringen in het foldertje en op de website van het RIVM zijn discutabel. Zo schreef het weekblad voor artsen Medisch Contact in 2014:Sluitend bewijs dat influenzavaccinatie gezonde ouderen beschermt tegen ziekenhuisopnames en sterfte door griep, is er niet. Maar er zijn genoeg aanwijzingen dat het wel zo is, dus blijf alle 60-plussers de griepprik aanbieden, adviseert de Gezondheidsraad. Critici zijn niet overtuigd.”

Het blad liet in 2011 al weten:”Na een uitgebreide analyse van beschikbaar onderzoek concludeert het [geneesmiddelen]bulletin dat het effect van vaccinatie op onder andere mortaliteit bij ouderen boven de 65 niet is aangetoond en dat daarom geen conclusies kunnen worden getrokken over de effectiviteit van vaccinatie. Bij gezonde volwassenen heeft vaccinatie slechts een matig effect op het verminderen van influenzasymptomen en het verlies van werkdagen en helemaal geen effect op de overdracht van influenza of het optreden van complicaties zoals pneumonie. Bovendien is het niet aangetoond dat vaccinatie van gezondheidszorgpersoneel influenza voorkomt bij bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen.”

Het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde uitte op 8 februari 2015 haar twijfels over een van de griepmiddelen, oseltamivir (Tamiflu®). De kop van het artikel luidde: “Bewijs voor oseltamivir bij griep blijft rammelen.” Ook de effectiviteit van griepvaccins bleek helemaal niet onderzocht te zijn.

Problemen met de griepprik

De Gezondheidsraad publiceerde in 2014 het advies Grip op Griep. De voorzitter van de GR, prof. Pim van Gool, vatte het in een vier minuten durende video samen. Hij stelde dat er bij de griepprik twee problemen spelen: “In de eerste plaats: het vaccin is niet optimaal. Het griepvirus verandert steeds een klein beetje. Steeds moet bij de samenstelling van dat vaccin voorspeld worden hoe het virus er in een volgend jaar uit zal zien. Hoe goed de prik werkt, hangt af van de virulentie (de agressiviteit van het virus), de hoeveelheid virussen in een jaar en de overeenkomst tussen het vaccin en de virussen die er in dat jaar juist heersen.

Vertekening

Een tweede probleem is dat er bij onderzoek vertekening een rol kan hebben gespeeld. Stel dat vooral gezonde mensen zich laten vaccineren en je beoordeelt op basis daarvan het effect. Dan lijkt het vaccin effectiever dan het daadwerkelijk is: gezonde mensen worden nu eenmaal minder snel ziek. Bij kwetsbare mensen zou dat juist andersom zijn.”

Professor Pim van Gool: problemen met griepprik
Professor Pim van Gool in video: problemen met griepprik

Professor Van Gool stelde vast dat er weinig gerandomiseerd onderzoek is gedaan naar het nut of de effectiviteit van de griepprik. De exacte verhouding tussen kosten en baten zijn ook niet duidelijk. Met andere woorden, zowel wetenschappelijke als economische gronden voor het nut van een griepprik ontbreken.

Gebrek aan bewijs

Dr. Dick Bijl, hoofdredacteur van het Geneesmiddelenbulletin, schreef in 2011 een kritisch artikel over het gebrek aan bewijs voor de griepprik. In een reactie op Grip op Griep zei hij in Medisch Contact: “Het is al heel wat dat de Gezondheidsraad erkent dat er iets schort aan het bewijs.” Hij benadrukte het belang om gedegen onderzoek te doen naar het effect van vaccinatie omdat er veel kosten mee gemoeid zijn en er al jarenlang een grote internationale discussie gaande is.

Dr. Dick Bijl: gebrek aan bewijs voor de griepprik
Dr. Dick Bijl: gebrek aan bewijs voor de griepprik

Commerciële beïnvloeding

Het TV programma Zembla rapporteerde dat als het aan huisarts Hans van der Linde lag, de griepprik afgeschaft werd: “Invoering van griepvaccinatie berustte niet op wetenschappelijke onderbouwing, maar op theoretische overwegingen, speculatieve veronderstellingen en vooral commerciële beïnvloeding. Radio- en Tv-spotjes van vaccinproducenten suggereerden voorlichting door de overheid. Tientallen jaren vaccineren was niet bij machte een nuttig effect aan te tonen. Integendeel, veel onderzoeken lieten geen effect zien. Betekenen de recente analyses in binnen- en buitenland dat het doek gaat vallen voor griepcampagnes? Dat is nog maar de vraag. Er spelen krachten en invloeden die afschaffing in de weg staan en het lijkt zinvol om die onderstaand te benoemen,” aldus de dokter uit Capelle aan den IJssel.

Verzwegen inhoudstoffen

De bijsluiters van Influvac en Vaxigrip®, de aanbevolen griepvaccins, zijn op de website van het RIVM in te zien. Vergeleken met de gegevens van het Lareb verzwijgen de bijsluiters een aantal zeer schadelijke stoffen waaronder het kankerverwekkende formaldehyde en aluminium dat met de ziekte van Alzheimer in verband wordt gebracht. De vraag rijst natuurlijk waarom een overheidsinstantie als het RIVM dergelijke schadelijke stoffen in door haar verspreide brochures achterhoudt.

Bijwerkingen van de griepprik

De griepprik heeft neveneffecten variërend van onschuldig tot kritiek. Tot gevaarlijke (bij)werkingen behoren de ernstige slaapziekte narcolepsie bij kinderen en allergische reacties die in zeldzame gevallen leiden tot een levensbedreigende anafylactische (als gevolg van overgevoeligheid) shock. Gelukkig komen deze niet zo vaak voor. Bij het vaccin tegen de Mexicaanse griep in 2009 ging het om 20 kinderen in Nederland die narcolepsie kregen. Op zich is dat geen enorm getal, maar voldoende groot om het risico te willen vermijden.  Het Geneesmiddelenbulletin meldde de meest frequente verschijnselen: “Bijwerkingen die zeer vaak (>10%) voorkomen zijn: pijn, erytheem, zwelling en verharding op de injectieplaats, koorts, vermoeidheid, hoofdpijn, malaise, rillingen, prikkelbaarheid, verlies van eetlust, spierpijn en gewrichtspijn.”

Kosten voor de gezondheidszorg

De kosten van de griepprik liggen rond de 25 euro voor het vaccin en 10-15 euro voor het huisartsbezoek. Naar schatting 3,5 miljoen Nederlanders halen een griepprik bij hun huisarts. Alleen al voor de vaccinkosten gaat het hier om circa 87,5 miljoen euro. Indien de Gezondheidsraad zelf concludeert dat er geen bewezen nut is en dat de kosten-baten ook niet duidelijk zijn, maar toch ouderen adviseert de griepprik te halen, is het geen wonder dat de Nederlandse gezondheidszorg onbetaalbaar is geworden.

Griep voorkomen

Als vaccinatie bedoeld is om griep te voorkomen, zijn er andere wijzen om dit te doen?

Hier volgen vijf tips die goed kunnen helpen:

  • De beste bescherming tegen de griep is het natuurlijke beschermingssysteem van het lichaam: het immuunsysteem is cruciaal. Volgens Dr. Mercola wordt de beste ondersteuning van dat systeem verkregen door goed te slapen, suikergebruik te beperken, afdoende te bewegen en verse, hoogwaardige en biologische voeding te eten.
  • Tweevoudig Nobelprijswinnaar Linus Pauling gaf in zijn boek How to Live Longer and Feel Better de aanbeveling om ieder uur 1 gram vitamine C te nemen. Terwijl vitaminen en mineralen altijd in een evenredige balans ingenomen dienen te worden, is vitamine C de enige stof die men in grote hoeveelheden innemen kan zonder een kunstmatig tekort aan andere te creëren. Wel dient men iets te eten alvorens men vitamine C in deze dosering consumeert.
  • Volgens een Japanse studie zijn er aanwijzingen dat vitamine D3 goed helpt bij grieppreventie bij schoolkinderen. Een inname van 2x 600 IU vitamine D3 per dag verminderde de kans op griep met 42 procent.
  • Als men de griep eenmaal heeft doet men er goed aan zich te isoleren ter voorkoming van verspreiding naar andere gezinsleden, vrienden en collega’s.
  • Het is aan te raden om een geneesheer te consulteren die meer in zijn arsenaal heeft dan vaccins of antibiotica (sowieso zinloos bij virussen).

Meer informatie

Het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid geeft meer informatie over de impact van de farmaceutische marketing die leiden tot adviezen zonder bewezen nut of die in andere gevallen  schade en zelfs sterfgevallen veroorzaken. Ook vindt u er informatie over voeding om u gezond te houden, zodat u of uw kinderen geen vaccinatie behoeven.


Hoeveel vitamine C werkt effectief tegen griep? Kan voeding preventief werken? Is een balans tussen vitaminen en mineralen noodzakelijk? Wat is het belang van biologische landbouw voor uw gezondheid? Hoe kunt u de marketing van de farmaceutische en voedingsmiddelenindustrie doorzien?

Krijg de feiten. Koop en lees nu het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid.

Wilt u allereerst een kennismaking? Vraag nu gratis het eerste hoofdstuk aan!


Copyright © 2015 C.F. van der Horst, Per Veritatem Vis. Alle Rechten voorbehouden.

Email

ARTSEN EN PATIËNTEN MISLEID