Biologisch is bewezen gezonder

Steeds meer mensen geven de voorkeur aan biologisch geteeld voedsel. Er zijn geluiden dat biokost nauwelijks of geen voordelen boven conventioneel geteelde gewassen zou hebben, maar is dit ook zo?

Biologisch voedsel: geen kunstmest en pesticiden

Door C.F. van der Horst

Email

Het grote verschil met conventionele teelt is dat biologische gewassen op humus verbouwd zijn en waar nodig bemest worden met natuurlijke compost. Kunstmest komt niet in beeld. En dat is maar goed ook, want kunstmest, de grote boosdoener, veroorzaakt dat men pesticiden gebruiken moet.

Humus is rijke teelaarde
Humus is rijke teelaarde

Humus

Als u ooit in een oerbos geweest bent en u ver van de paden tussen de bomen de zachte, verende grond onder uw voeten gevoeld hebt, weet u wat humus is. Het is molmgrond, de dikke laag met dode planteresten die door organismen wordt omgezet in voedingsstoffen voor alles wat groeit. Van oudsher was het de donkerbruine organische laag die boeren een rijke oogst gaf. Waar de allereerste boeren verder trokken naar een nieuw stuk grond als de humuslaag uitgeput was, leerden latere generaties de humuslaag te handhaven. Deze kennis ging door de eeuwen heen over van vader op zoon en is pas recentelijk, sedert het grootschalig gebruik van kunstmest na de tweede wereldoorlog, nagenoeg verloren gegaan.

Humus heeft een combinatie van eigenschappen die belangrijk is voor de groei van planten, want deze teelaarde

  • Houdt water en plantenvoedingstoffen vast en is zelf de bron van de laatste.
  • Bevat talrijke (spore)elementen.
  • Zorgt door de structuur voor een goede gasuitwisseling naar de wortels.
  • Verzorgt een stabiele temperatuur.
  • Wemelt van wormen en micro-organismen, zoals bacteriën, protozoa en schimmels.
  • Houdt de zuurgraad constant.

De kracht van humus als voedingsbodem blijkt uit het feit dat in beheerde natuurgebieden, zoals hei en duinen, de humus zelfs verwijderd wordt omdat er anders een te weelderige vegetatie zou ontstaan en het gebied verandert in een bos.

Levende bodem

Humus is vergeven van allerlei organismen die van enorm belang zijn voor zowel de gezondheid van de plant als de voedingswaarde ervan. Bacteriën, schimmels en andere micro-organismen breken mineralen af en zetten ze om in een vorm die door de plant opgenomen kan worden. Planthealthcare, een bedrijf dat producten voor biologische landbouw aanbiedt, benadrukt het belang van de interactie van wortels, schimmels en andere micro-organismen: “De opnamecapaciteit van de wortels neemt daardoor met wel 700 % toe. De planten nemen veel gemakkelijker voedingsstoffen en water op. En net zo belangrijk: de gunstige schimmels en bodembacteriën bezetten de ruimte rond de wortels waardoor ziekteverwekkers veel minder kansen krijgen. Sommige schimmels doden zelfs actief aaltjes.” Bovendien voorzien schimmels de plant van antibiotica.

De worm: de grote bemester
De worm: de grote bemester

Ook wormen zijn bijzonder belangrijk voor het plantenleven: de diertjes graven horizontale en verticale gangen en verbeteren zo de structuur van de grond. Hierdoor is een betere gasuitwisseling mogelijk en kunnen wortels makkelijker groeien. De wormen eten grote deeltjes en scheiden via de ontlasting voor de plant bruikbare mest uit. Door hun gegraaf en ontlasting vermengen en bevruchten ze de aarde. Een worm eet per dag zijn eigen lichaamsgewicht en is de grote en essentiële bemester van teelaarde. In zijn  boek De Geheimen van een vruchtbare bodem schreef de landbouwkundige Erhard Hennig: “Een bodem zonder wormen is een dode bodem.”

Kunstmest verstoort evenwicht

De gezondheid van de plant wordt bepaald door wisselwerking tussen wortels en micro-organismen. Zodra dit evenwicht wordt verstoord, wordt de vegetatie ontvankelijk voor ziekte.
Doordat kunstmest zout en zuur is, wordt het bodemleven geschaad. De plant krijgt minder voedings- en afweerstoffen en wordt ontvankelijk voor ziekten en aanvallen van insecten. De “oplossing” is het spuiten van pesticiden. Bij biologische teelt (zonder kunstmest) zijn de planten weerbaarder en bestaat de noodzaak van het gebruiken van pesticiden niet.

Substraatteelt, waarbij gewassen op steenwol, glaswol of kokos worden geteeld en water, kunstmest (en pesticiden) krijgen toegediend, maakt het belangrijke evenwicht tussen bodemleven en plant onmogelijk.

In Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid
 vindt u uitgebreide en goed gedocumenteerde informatie over het delicate evenwicht tussen het bodemleven en de plantenwortels, de zogenaamde rhizosfeer, en hoe dit niet alleen de gezondheid en de voedingswaarde van het gewas bepaalt, maar ook de gezondheid van hen die zich ermee voeden.

Biologisch is gezonder

Biologisch geteelde groenten en granen bevatten naast meer vitaminen en mineralen, 18-69% meer antioxidanten (in de vorm van fytonutriënten) dan die conventioneel verbouwd zijn, zo blijkt uit een Engelse universitaire studie naar de voedingswaarde van biologische voedingsmiddelen. De studie, gefinancierd door de EU en het grootste onderzoek naar biologische voedingsmiddelen ooit, nam 343 studies onder de loep. De uitkomst maakte een einde aan de discussie of biologische gewassen gezonder zijn dan conventioneel gecultiveerde. Het resultaat was eigenlijk voorspelbaar, want na enige jaren kunstmest wordt een bodem uitgeloogd. Immers, de plant neemt alle benodigde mineralen op, terwijl er maar een beperkt aantal door kunstmest wordt aangevuld. Kunstmatige bemesting geeft de plant de mineralen die nodig zijn voor een snelle groei (stikstof, fosfor en kalium), maar door een gebrek aan het gehele spectrum van mineralen gaat uiteindelijk de kwaliteit en daarmee de voedingswaarde van het gewas achteruit.

Professor Carlo Leifert: biologisch is bewezen gezonder
Professor Carlo Leifert: biologisch is bewezen gezonder (bron: Newcastle University)

Naast de hogere voedingswaarde trof Carlo Leifert, professor Ecologische Landbouw aan de Universiteit van Newcastle, in biologische gewassen gemiddeld 48% minder zware metalen zoals cadmium, lood en arseen aan. Hij stelde: “Deze studie laat zien dat de keuze voor voedsel dat volgens biologische normen geteeld is, kan leiden tot een verhoogde inname van uit voedingsoogpunt wenselijke antioxidanten  en een verminderde blootstelling aan zware metalen.”

Humus en het gebruik van compost blijken ook kwantitatief een winnaar. Uit een studie van de universiteit van Michigan bleek dat  biologische landbouw bij hetzelfde aantal hectare ongeveer hetzelfde of, in ontwikkelingsgebieden, tot drie keer zoveel oplevert als conventionele landbouw.

Biologisch is kwalitatief en in voorkomende gevallen ook kwantitatief beter.


Wat zijn de gezondheidsaspecten van biologische voedingsmiddelen? Kunnen daardoor hart- en vaatziekten en kanker voorkomen worden? Wat is de geschiedenis van kunstmest en hoe hangt deze samen met die van pesticiden?

Krijg de feiten. Koop en lees het boek Dodelijke leugens. Artsen en patiënten misleid. Klik nu op de groene knop hieronder.

Direct bestellen

 

 

 

Wilt u allereerst een kennismaking? Vraag nu gratis het eerste hoofdstuk aan!


Copyright © 2015 C.F. van der Horst, Per Veritatem Vis. Alle Rechten voorbehouden.

Email

ARTSEN EN PATIËNTEN MISLEID